Chuyện gì cũng có lý do. Một trong các nguyên nhân khiến bệnh tim mạch sở dĩ vẫn tiếp tục đứng đầu trên bảng tử vong là do cao huyết áp hoặc không được phát hiện đúng lúc, hoặc tuy đã được phát hiện nhưng không được điều trị đúng bài bản.
Bên cạnh việc tuân thủ y lệnh, người được điều trị bằng thuốc hạ áp nên lưu ý vài điểm như dưới đây:
1. Huyết áp thay đổi theo nhịp sinh học trong ngày, nếp sinh hoạt, trọng lượng, tuổi đời của mỗi đối tượng cá biệt. Do đó, không nên chỉ dựa vào một lần đo huyết áp theo kiểu xuân thu nhị kỳ rồi thờ ơ với việc dùng thuốc vì thấy bình thường, hay ngược lại, hốt hoảng tăng thuốc vì huyết áp cao hơn định mức 140/90. Nên nhớ định mức này thấp hơn ở người bệnh tiểu đường (130/80), thậm chí thấp hơn nữa (125/85) nếu đã có biến chứng ở thận hay mắt.
2. Huyết áp khi tăng không hẳn lúc nào cũng biểu lộ qua triệu chứng nhức đầu, chóng mặt. Bệnh nhân vì thế phải dùng thuốc theo y lệnh. Tuyệt đối không dùng thuốc theo cảm giác. Huyết áp cần được kiểm soát thường hơn ở đối tượng hút thuốc, béo phì, nghiện rượu, ít vận động, stress, bệnh tiểu đường, bệnh tuyến giáp...
3. Một khi đã dùng thuốc hạ áp, phải dùng thuốc mỗi ngày và liên tục để tránh tình trạng huyết áp tăng bất ngờ. Đừng dùng thuốc theo kiểu chỉ mỗi khi ghi nhận huyết áp đã tăng vì thường khi quá muộn!
4. Việc dùng thuốc hạ áp theo kiểu năm này qua tháng khác cứ thế dựa vào toa cũ mà mua thuốc tiếp là sai lầm nghiêm trọng. Trước khi tái khám nên đo huyết áp nhiều lần trong ngày nhưng đúng giờ nhất định trong 3 ngày liên tục và ghi tất cả kết quả để thầy thuốc đánh giá diễn tiến và thay đổi phác đồ điều trị nếu như thầy thuốc chắc chắn là việc giảm thuốc an toàn cho người bệnh.
5. Nếu thầy thuốc kết hợp với thuốc lợi tiểu, hạ mỡ máu, chống co thắt, giữ máu loãng, an thần... thì bệnh nhân cần được theo dõi qua một số tiêu chí như ion-đồ để bổ sung các chất điện giải dễ thất thoát khi dùng thuốc lợi tiểu, chức năng gan để phát hiện phản ứng phụ, sợi huyết để đánh giá độ nhớt của máu... nhằm kịp thời phòng tránh biến chứng.
6. Kết hợp với dược thảo để vừa giảm lượng thuốc hóa chất, vừa giới hạn phản ứng phụ của thuốc càng tốt cho người bệnh, nhưng bệnh nhân phải được theo dõi qua thầy thuốc chuyên khoa theo tiêu chí thực nghiệm khách quan. Trị cao huyết áp theo “phương thuốc gia truyền” hay lời đồn vô căn cứ là sai lầm nghiêm trọng.
7. Cũng thế, các phương pháp không dùng thuốc, như châm cứu, dưỡng sinh, thiền định... nếu được áp dụng đúng bài bản là điều nên làm, nhưng chỉ là nhân tố đi kèm trong phác đồ điều trị, nghĩa là không thể thay thế thuốc đặc hiệu.
8. Việc lạm dụng calci có thể làm mất tác dụng của một số thuốc hạ áp, nhất là thuốc thuộc nhóm chẹn beta. Bệnh nhân vì thế không nên uống thuốc hạ áp cùng lúc với sữa. Cũng đừng tự ý dùng calci liều cao vì sợ loãng xương mà không hội ý với thầy thuốc.
9. Tương tự như thế, nước ép bưởi nếu dùng gần giờ uống thuốc cũng là lý do khiến nhiều loại thuốc hạ áp khởi động tác dụng chậm hơn, hoặc mất tác dụng nhanh hơn khiến huyết áp dễ dao động.
10. Không thuốc nào có thể triển khai tác dụng như mong muốn nếu thiếu nước. Uống nước cho đủ trong ngày, thay vì chỉ lo uống thuốc!
Có một điều chắc chắn. Muốn tránh biến chứng của cao huyết áp cần làm sao để mọi người hiểu rõ hơn về căn bệnh này, hiểu để đừng sợ, biết để đừng tránh né.
BS. Lương Lễ Hoàng
(Trung tâm điều trị oxy cao áp TP.HCM)
Tham khảo thêm:
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét